Kırşehir Cacabey Gökbilim Medresesi

Kırşehir Cacabey Gökbilim Medresesi

Bilimin gizli bahçesi, Kırşehir'deki en önemli tarihi yapılardan biri olan Cacabey Medresesi 1272 yılında dönemin Kırşehir Valisi Nureddin Cibril Bin Caca tarafından matematik, fen ve astronomi eğitimi verilen bir medrese olarak yaptırılmıştır. Eşsiz mimarisinin yanı sıra özellikle güneş sistemindeki gezegenleri sembolize eden iç sütunceleri, rasat kuyusu, aydınlık feneri ve gözlem kulesi ile dikkatleri çeken Cacabey Medresesi astronomi eğitimi veren ilk merkezlerden biri ve belki de en önemlisidir. Günümüzde cami olarak kullanılan medresenin üç ayrı yerinde bulunan ve rokete benzeyen sütunceleri, yapının astronomi merkezi olarak faaliyet gösterdiğinin delili olarak gösterilmektedir.

Kırşehir'deki en önemli tarihi yapıların başında gelen ve il merkezinde bulunan Cacabey Gökbilim Medresesi, Anadolu Selçuklu Sultanı Kılıç Arslan oğlu Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde yapılmıştır. Medresede, ilk dikkati çeken, dış cephede ve köşelerde bulunan sütuncelerdir. Toplam üç adet olan sütuncelerin, roketin ateşleme ve fırlatma gösterdiğine inanılmaktadır. Anadolu Selçuklu Süsleme Sanatı'nın en güzel örneklerinden birisi olan ve ustanın adeta ruhunu işlediği çift renkli Taç Kapısı, yapının bir diğer dikkat çeken unsurdur. Taç Kapı'nın üzerine işlenen bazı şekiller, bugün tartışma konusu olmuştur. Özellikle Taç Kapı'nın girişindeki sütuncelerin başlıklarından sarkıtılan kürelerin, ay'ı ve güneşi sembolize ettiği, ayrıca alınlığın sağ ve sol alt köşesinde yer alan dairesel şekillerin ekvator çizgisini ve eksen eğikliğini gösterdiği üzerine yapılan yorumları tartışmaları doruk noktasına çıkarmıştır. Kur'anı Kerim'den ayetlerinde yer aldığı Taç Kapı'nın üzerinde ve türbe penceresinde bulunan süslemelerin, usta eller tarafından büyük bir itinayla işlenmiştir.

21 metre yüksekliğindeki gözlem kulesi, yapının güneybatı cephesine ve yapıdan 22 cm. uzaklıkta ve ayrı olarak inşaa edilmiştir. Tuğladan örülü gözlem kulesinin üst tarafında zikzaklı süslemeler yer alırken, alt tarafında zikzaklı süslemeler yer alırken, alt tarafında düz süslemeler görülmektedir. Düz süslemeler arasına yerleştirilen firuze rengi çinilerden dolayı günümüzde camii olarak kullanılan medreseye, halk arasında ''Cıncıklı Camii'' de denilmektedir.

İç mekanda ise, avlunun ortasında gökbilim incelemelerinin yapıldığı rasat kuyusu ile hemen üzerinde aydınlık feneri yer almaktadır. Ayrıca, eğitim amaçlı yapılmış 8 adet öğrenci odası bulunmaktadır. Aynı zamanda koni ve kürelerin üst üste bindirilmesiyle oluşmuş, ana yapının köşelerinde yer alan sütuncelerin, güneş sistemindeki gezegenleri sembolize ettiği düşüncesi oldukça yaygındır. Ayrıca, bugün bütün ihtişamı ve gizemi ile ayakta duran ve atalarımızdan mukaddes bir emanet olarak bizlere miras kalan Cacabey Gökbilim Medresesi'nin, Dünya Astronomi Mirası Listesi'ne alınması için çalışmalar başlatılmıştır. Kırşehir'e büyük eserler bırakan ve bilime böylesine değer veren Caca Bey'inde türbesinin de bulunduğu medrese, bugün birçok ziyaretçinin ilgi odağı olmuştur.  

Devamı

Kırşehir Belediyesi Yeni Logosu

Kırşehir Belediyesi’ni temsil edecek yeni logonun belirlenmesi amacıyla Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü tarafından bir süredir yürütülen tasarım çalışmaları sonucunda belirlenen ve 2 Aralık 2010 Perşembe günü yapılan Aralık ayı Belediye Meclis Toplantısı’nda oy birliğiyle kabul edilen Kırşehir Belediyesi’nin yeni logosu belli oldu.

Kırşehir Belediyesi Logo

Belediyeyi temsil edecek olan logoda Kırşehir’in en büyük kültür değerlerinden birisi ve dünyanın ilk uzay gözlemevi ve aynı zamanda Gökbilim Medresesi olan Cacabey Medresesi ve turuncu kuşak ile ay ve yıldız gibi figürlere yer verildi. Belediyenin yeni logo ile temsil edilmesi noktasında karara vardıklarını, bunun için bir süreden beri kapsamlı çalışmalar yürüttüklerini ifade eden belediye yetkilileri, çalışmalarının güzel bir sonuç verdiğini açıkladı. ’’Yeni logomuzda; kahverengi, turuncu ve lacivertten oluşan gelecek, kararlılık, güç ve kuvvet manalarına gelen 3 ana rengin yanı sıra, Kırşehir’e has olan ve göründüğü zaman akıllara Kırşehir’i getiren, aynı zamanda şehrin tarihi dokusunu gözler önüne seren Cacabey Camii kullanılmıştır. Cacabey Camii’nin yukarısında bulunan ay ve yıldız, milli duygulara seslenmektedir. Camiinin altında kullanılan turuncu bant ise astronomiyi ve güneşin doğuşunu sembolize ederek geleceğe vurgu yapmaktadır. Yazı karakteri olarak da, geleceği, kararlılığı, gücü ve güveni anlatan interstate kullanılarak Kırşehir Belediyesi ibaresi ile belediyenin kuruluş tarihi yer almaktadır. Ayrıca 2023 yılında ülkemizde yapılacak olan uzay yer istasyonunun TÜRKSAT tarafından ‘’Cacabey’’ olarak adlandırılacak olması da yeni logomuza ayrı bir değer ve önem katmaktadır denildi.

Devamı

Kırşehir Tanıtım Filmi - 3

Videolara dönmek için tıklayınız...

Devamı

Cacabey Gökbilim Medresesi

Selçuklu dönemine ait Kılıçarslan oğlu Keyhüsrev zamanında Cebrail İbni Caca Bey tarafından 1272 tarihinde Kırşehir’de yaptırılan Cacabey Medresesi, o dönemde astronomi çalışmalarının yapıldığı bir rasathâne olarak kullanılmıştır.

"Kırşehir’de bir Selçuklu rasathânesi Cacabey Medresesi"

Kırşehir Cacabey Medresesi

Türk–İslâm kültür ve medeniyetinin en muhteşem mimari özelliklerini yansıtan Cacabey Medresesi, Selçuklular döneminde dinî ilimler yanında müspet bilimlerin de öğretildiği bir fakülte olarak kullanılmış; gökyüzünün, güneşin, ayın, yıldızların hareketlerini inceleyen bir gözlemevi olarak yıllar boyu ayakta kalmıştır. Selçuklu dönemine ait Kılıçarslan oğlu Keyhüsrev zamanında Cebrail İbni Caca tarafından 1272 tarihinde Kırşehir’de yaptırılan Cacabey Medresesi, o dönemde astronomi çalışmalarının yapıldığı bir rasathâne olarak kullanılmıştır.

Dünyanın ilk gözlemevi, Gökbilim (Astronomi) araştırmaları yanında, hukuk, mantık, geometri, matematik, tarih, coğrafya, tefsir, hadis, tasavvuf; ayrıca Türk dili ve kültürünün öğretildiği Cacabey Medresesi, Kırşehir ve çevresinde zengin vakıfları olan geniş bir külliyenin bize ulaşan bir bölümüdür.

Kırşehir Cacabey Camii

Anadolu Selçuklu Sultanı II.Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde, Kırşehir emiri Nureddin Caca tarafından 1271–1272 yılları arasında yaptırılmıştır. Günümüzde cami olarak hizmet veren medresenin kubbesi açık ve altında su kuyusu vardır. Bu kuyuya akis eden yıldızlar tetkik edilirdi. Döneminde “astronomi yüksek okulu” olarak hizmet veren medrese, dünyada gayesine uygun gözlemevi olarak yapılan ilk yapıttır. Batı Türkistan’da Uluğ Bey’in rasathânesi neyse, Selçuklular zamanında Kırşehir Cacabey rasathânesi de o derece önemlidir. Minare, rasat kulesi olarak kullanılmış. Selçuklu devrinde yapılan medresenin taş işlemeli, tuğla örgülü, mozaik çinilerle süslü bir de kulesi vardır. Bugün, minare olarak kullanılmakta olan medrese kulesi: “gözlem kulesi” hizmeti görmüş, daha sonra minâreye dönüştürülmüştür. Minâreye çevrilmeden evvelki rasat kulesinin üzeri küp şeklinde bir kubbe ile kapalı idi. Rasat kulesin – minarenin – ışıl ışıl mavi firuze çinileri sebebiyle, halk, medreseye “Cıncıklı Cami” adını vermiştir. Minaresi; sınırlı tuğla ve çinilerle bezeli tek şerefelidir. Yapı, içten kubbe dıştan konik külahlarla örtülüdür. İçi beyaz siyah ve mavi çinilere bezenmiştir. Medrese, rasathane gayesine yönelik olarak yapıldığından üzeri tamamen kubbelerle doludur. Binanın ortasında toprak altında kalmış bir havuz mevcuttur. Kuyu şeklindeki bu havuza akseden yıldızlar üniversitede incelenirdi. Böylece yurdun çeşitli yerlerinden gelen öğrenciler burada astronomi araştırmaları yaparlardı. Ahmedî Gülşehrî ve Âşıkpaşa bu medresede okumuş öğrenciler arasında yetişmiş ilim adamlarından yalnızca birkaçıdır. Cacabey’e ait Arapça ve Moğolca 4 vakıfnâme bulunmaktadır. 1272 tarihli vakfiye, çok değerli bir içtimaî tarih vesikası olup; Kırşehir, Kayseri, Eskişehir ve dolaylarında yaptırdığı medrese, mescit, han, zaviye, mektep, türbe vs. eserler ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Modern füzelere benzeyen sütunlar. Bugün cami olarak kullanılan medresenin dış köşelerine yerleştirilmiş kıvrımlı köşe sütunları ilgi çekicidir. Binanın batı, kuzeydoğu ve kuzeybatı köşelerinde, duvara bitişik, alt tarafları değişik işlemeli füze biçiminde birer tane olmak üzere üst kısmı konik külahlı üç tane kule vardır. Bu kuleler zamanımızda kullanılmakta olan modern füzelerin 700 sene evvel Müslüman Selçuklu Türkleri tarafından savaşlarda kullanılan füzelerin maketini andırmaktadır. Bu sütun düzenlemesinin Anadolu Türk Sanatında başka bir örneği bulunmamaktadır.

Cacabey Kimdir

Ceceli aşiretinin beyi olan Emir Bahaddin Caca'nın oğlu olan Cacabey, 1240 yılında doğdu. Cacabey, Eskişehir emiri iken, bir süre Tokat'ta kaldıktan sonra Kırşehir'e vali olmuştur. Anadolu'da birçok hayır kurumu yapmıştır, 17 cami ve zaviye de onarıma alınmıştır. 1301 yılında sınır boylarında Bizans tekfurları ile yapılan savaşta şehit düşmüş, naaşı Kırşehir'e getirilerek 1272'de yaptırdığı medresedeki türbeye defnedilmiştir.

Daha fazla bilgi...
Videolar Sayfasına Gitmek İçin Tıklayın....

Devamı

Cacabey Gökbilim Medresesi Tanıtım Filmi (2010)

Daha fazla bilgi için tıklayın..

Cacabey Gökbilim Medresesi

Devamı

Cacabey Gökbilim Medresesi Tanıtım Filmi

                                          
Daha fazla bilgi için lütfen tıklayınız..


CACABEY GÖKBİLİM MEDRESESİ

Devamı